Kun je een voorbereid oppervlak te lang laten liggen?
Een goede oppervlaktevoorbereiding vormt de basis voor een duurzaam coatingsysteem. Maar wat gebeurt er nadat een stalen oppervlak is gestraald en het gewenste oppervlakteprofiel is bereikt? Kun je vervolgens gewoon wachten met het aanbrengen van de coating?
In de praktijk is het antwoord: niet onbeperkt. Vanaf het moment dat het oppervlak is voorbereid, kunnen omgevingsinvloeden de conditie opnieuw veranderen. Vocht, stof, zouten en andere verontreinigingen kunnen ervoor zorgen dat een goed voorbereid oppervlak niet langer geschikt is om direct te coaten.
In dit artikel leggen we uit waarom de tijd tussen oppervlaktevoorbereiding en coating belangrijk is, welke factoren hierbij een rol spelen en wanneer een oppervlak opnieuw moet worden gecontroleerd of voorbereid.
Wat is een voorbereid oppervlak?
Bij oppervlaktevoorbereiding wordt een ondergrond geschikt gemaakt voor het aanbrengen van een nieuwe coating. Bij staal gebeurt dit vaak door middel van stralen.
Tijdens het stralen worden bijvoorbeeld oude coating, corrosie en andere verontreinigingen verwijderd. Tegelijkertijd ontstaat een bepaald oppervlakteprofiel. Dit profiel geeft de coating voldoende hechtingsmogelijkheden op het staal.
Een goed voorbereid oppervlak moet daarom niet alleen voldoende schoon zijn, maar ook voldoen aan de eisen die voor het gekozen coatingsysteem zijn vastgesteld.
Waarom kun je een voorbereid oppervlak niet onbeperkt laten liggen?
Direct na het stralen wordt blank staal opnieuw blootgesteld aan zijn omgeving. Vanaf dat moment kan de conditie van het oppervlak veranderen.
Een van de belangrijkste risico’s is nieuwe roestvorming. Wanneer staal wordt blootgesteld aan vocht en zuurstof kan opnieuw corrosie ontstaan. Bij ongunstige omstandigheden kan dit relatief snel gebeuren.
Maar zichtbare roest is niet het enige probleem. Een oppervlak kan ook opnieuw worden verontreinigd door bijvoorbeeld:
- stof uit werkzaamheden in de omgeving;
- vocht of condensatie;
- olie of vet;
- zouten;
- aanraking of ander contact met het oppervlak.
Een oppervlak dat direct na het stralen aan de eisen voldeed, voldoet daardoor niet automatisch nog steeds wanneer de coating pas later wordt aangebracht.
Bel, mail of plan je route …
Hoe lang mag er tussen stralen en coaten zitten?
Daar bestaat geen universeel aantal uren voor.
Hoe lang een voorbereid oppervlak geschikt blijft voor coating hangt onder andere af van:
- de temperatuur van het staal
- de relatieve luchtvochtigheid
- het dauwpunt
- de omgeving waarin wordt gewerkt
- de aanwezigheid van verontreinigingen
- het gebruikte coatingsysteem
- de eisen uit de coatingspecificatie
Het uitgangspunt is daarom niet simpelweg: binnen hoeveel uur moet er worden gecoat?
De belangrijkere vraag is: voldoet het oppervlak op het moment van coaten nog steeds aan de gestelde eisen?
Temperatuur, luchtvochtigheid en dauwpunt
Omgevingscondities spelen een belangrijke rol tussen oppervlaktevoorbereiding en coating.
Vooral het dauwpunt is hierbij belangrijk. Wanneer de temperatuur van het staal te dicht bij het dauwpunt komt, kan condensatie op het oppervlak ontstaan. Zelfs wanneer het staal op het oog droog lijkt, kunnen vochtige omstandigheden de kans op corrosie vergroten.
Daarom worden bij industriële coatingwerkzaamheden doorgaans onder andere de staaltemperatuur, omgevingstemperatuur en relatieve luchtvochtigheid gecontroleerd.
Het gaat dus niet alleen om de verstreken tijd. Een oppervlak dat enkele uren onder goed gecontroleerde omstandigheden staat, kan er anders aan toe zijn dan een oppervlak dat veel korter wordt blootgesteld aan vochtige of vervuilde omstandigheden.
Wat gebeurt er als je te lang wacht?
Wanneer de conditie van het oppervlak achteruitgaat, kan dat gevolgen hebben voor de uiteindelijke coating.
Nieuwe corrosie
Blank staal kan opnieuw oxideren. Zodra roestvorming optreedt, kan het noodzakelijk zijn het oppervlak opnieuw voor te bereiden voordat de coating wordt aangebracht.
Herverontreiniging
Stof, zouten, olie en andere verontreinigingen kunnen zich opnieuw op het oppervlak afzetten. Dat kan de hechting en prestaties van het coatingsysteem beïnvloeden.
Extra werkzaamheden
Wanneer het oppervlak niet meer aan de vereiste conditie voldoet, kan opnieuw reinigen of stralen noodzakelijk zijn. Daarmee gaan tijd en het eerder uitgevoerde werk verloren.
Verminderde levensduur van het coatingsysteem
De prestaties van een coating zijn mede afhankelijk van de ondergrond waarop deze wordt aangebracht. Een coating aanbrengen op een oppervlak dat niet meer aan de specificaties voldoet, kan uiteindelijk leiden tot voortijdig coatingfalen.
Hoe voorkom je dat een voorbereid oppervlak te lang blijft liggen?
Een goede planning van oppervlaktevoorbereiding en coating is daarom essentieel.
Stap 1: Stem stralen en coaten op elkaar af
Bereid niet veel meer oppervlak voor dan binnen de beschikbare omstandigheden verantwoord kan worden gecontroleerd en gecoat.
Stap 2: Controleer de omgevingscondities
Houd onder andere temperatuur, relatieve luchtvochtigheid en dauwpunt in de gaten. De omstandigheden kunnen gedurende een werkdag veranderen.
Stap 3: Bescherm het voorbereide oppervlak
Voorkom waar mogelijk dat stof, vocht, olie of andere verontreinigingen opnieuw op het gestraalde oppervlak terechtkomen.
Stap 4: Controleer vóór het coaten
Ga er niet automatisch vanuit dat een eerder goedgekeurd oppervlak nog steeds geschikt is. Controleer de conditie opnieuw voordat de coating wordt aangebracht.
Stap 5: Bereid opnieuw voor wanneer dat nodig is
Is er nieuwe roestvorming of verontreiniging ontstaan, of voldoet het oppervlak niet meer aan de voorgeschreven reinheid? Dan moet het oppervlak eerst worden hersteld voordat verder wordt gegaan met coaten.
Welke rol speelt vacuümstralen?
Bij conventioneel open stralen komen straalmiddel, coatingresten en stof vrij in de werkomgeving. Dit kan niet alleen gevolgen hebben voor de omgeving, maar ook voor oppervlakken die al zijn voorbereid.
Bij vacuümstralen wordt het straalmiddel samen met verwijderde coating en stof direct bij de straalkop afgezogen. Hierdoor blijft de hoeveelheid vrij rondvliegend straalmiddel en stof sterk beperkt.
Dit kan vooral interessant zijn wanneer oppervlaktevoorbereiding gefaseerd wordt uitgevoerd of wanneer andere werkzaamheden dicht bij het voorbereide oppervlak plaatsvinden.
Het verandert echter niets aan het basisprincipe: ook een vacuümgestraald oppervlak moet vóór het aanbrengen van de coating voldoen aan de vereiste oppervlakteconditie.
Veelgemaakte fouten bij voorbereide oppervlakken
In de praktijk zijn een aantal fouten relatief eenvoudig te voorkomen:
- Alleen naar de verstreken tijd kijken en niet naar de daadwerkelijke oppervlakteconditie.
- Geen rekening houden met veranderende luchtvochtigheid en temperatuur.
- Een voorbereid oppervlak onnodig lang blootstellen aan de omgeving.
- Aannemen dat een oppervlak schoon is omdat er geen zichtbare roest aanwezig is.
- Stralen en coaten als twee losse werkzaamheden plannen.
- Een oppervlak na een lange onderbreking niet opnieuw controleren.
Een goede oppervlaktevoorbereiding eindigt dus niet zodra het stralen klaar is. Het oppervlak moet in de juiste conditie blijven totdat de coating daadwerkelijk wordt aangebracht.
Een goede coating begint bij de juiste timing
Kun je een voorbereid oppervlak te lang laten liggen? Ja. Maar er bestaat geen algemene tijdslimiet die voor iedere situatie geldt.
De omstandigheden, het coatingsysteem en de projectspecificaties bepalen hoe snel na de oppervlaktevoorbereiding moet worden gecoat. Het belangrijkste is dat het oppervlak op het moment van coaten nog voldoet aan de gestelde eisen.
Door oppervlaktevoorbereiding en coating goed op elkaar af te stemmen, omgevingscondities te controleren en herverontreiniging zoveel mogelijk te voorkomen, verklein je de kans op extra werkzaamheden en creëer je een betere basis voor een duurzaam coatingsysteem.
Afspraak maken?
